Griend leeft weer!

Tekst Han Olff (RUG) en Laura Govers (RUG/RU)

Griend leeft weer. Het herstel van dynamische waddennatuur werkt, en de eerste resultaten zijn veelbelovend.

Screen Shot 2017-09-03 at 20.58.53
Grote sterns broedden in 2017 op Griend op de in de vegetatie gespoelde schelpenbank én op het aangespoelde vloedmerk (c) the Fieldwork Company

Vogelparadijs

Griend is een beschermd eiland midden in de Waddenzee. Het is gesloten gebied. Daarom is het eiland ook zo aantrekkelijk voor de tienduizenden broedvogels die er elk jaar neerstrijken. Én voor de honderdduizenden wadvogels die het kleine eilandje steeds weer weten te vinden op hun trek tussen de arctische toendra’s en hun overwinteringsgebieden in het zuiden. Het eiland werd echter steeds kleiner. Om het afkalvende Griend te behouden heeft beheerder Natuurmonumenten vorig jaar in samenwerking met Rijkswaterstaat grootschalige herstelmaatregelen uitgevoerd om het afkalvende eiland te behouden.

Picture1
De westkant van Griend na de werkzaamheden in 2016 (c) the Fieldwork Company

Herstel

Dit herstel is uniek en gebaseerd op een nieuwe filosofie die afwijkt van eerdere beschermingsmaatregelen. Sinds eind vorige eeuw is geprobeerd Griend te beschermen door het te fixeren op de plek waar het 50 jaar geleden al lag. Maar het eiland bleef ook hierna kleiner worden. Bovendien gingen ook belangrijke broedvogels zoals de iconische grote stern sterk achteruit en werden de plantengemeenschappen ruiger door alle meststoffen die de broedvogels naar het eiland brachten. De nieuwe herstelmaatregelen passen beter bij het dynamische ‘wandelend’ karakter van Griend dat oorspronkelijk met 7 meter per jaar over het wad kroop. Juist deze continue verjonging van het eiland maakte het zo aantrekkelijk voor broedvogels. In 2016 is het eiland kunstmatig ‘verjongd’ en is er 200.000 kuub zand en 20.000 kuub schelpenmateriaal op het eiland aangebracht.

DSC_8786
‘Duintjes’ van zeeraket zijn ontstaan op de suppletie aan de westkant

 

Succesvolle herschikking van eilandlandschap

Nu, een jaar nadat er vrachtwagens over Griend reden om het eiland toekomstbestendig te maken, blijken water, wind en allerlei plantensoorten aan de slag gegaan met de ingrediënten die tijdens de werkzaamheden zijn aangebracht. Het aangebrachte materiaal is door de elementen opnieuw gerangschikt. Daarbij zijn microscopische duintjes en schelpenruggen ontstaan. Veel kenmerkende vogelsoorten van Griend hebben hier direct gebruik van gemaakt. De iconische grote sterns zijn gaan broeden op nieuw-ontstane schelpenplekken. De minuscule duintjes van geurige zeeraket die het eiland sinds een paar maanden sieren vormen bij vloed een schuilplaats voor wadvogels. Begin augustus vormde het eiland zelfs een pleisterplaats voor meer dan 20.000 drieteenstrandlopers. Dat is bijna 14% van de hele populatie die de Oost-Atlantische vliegroute gebruikt. In het eilandlandschap is na een jaar zelfs niet meer te zien waar graafmachines groeven en vrachtwagens af en aan reden.

 

DSC_8730
Een mooie rand zeeraket is tegen de aangelegde schelpenbank aan gaan groeien

Verbinding tussen wad en eiland

De focus ligt ook niet meer alleen op het eiland, maar ook op het omringende wad. Beheerders en onderzoekers zijn er ook steeds meer van doordrongen dat eiland en omringend wad met elkaar zijn verknoopt en dat een rijk wad óók de vogelrijkdom van het eiland ten goede komt.  Rondom het eiland lopen daarom experimenten om het wad experimenteel te verrijken en kenmerken Waddenzeeprocessen terug te brengen. Er zijn biologisch afbreekbare kunstriffen aangebracht waaruit mosselbanken kunnen ontstaan (i.s.m. ecologisch adviesbureau Bureau Waardenburg). En er is proefgewijs zeegras aangeplant.

DSC_8771
Het grote ‘mosselkratjesexperiment’ waarbij de verbinding tussen wad en eiland wordt onderzocht

Onderzoeksprogramma

Om alle snelle ontwikkelingen op en rondom Griend te volgen loopt er momenteel een intensief onderzoeksprogramma vanuit Rijksuniversiteit Groningen, NIOZ en Radboud Universiteit. Onderzoekers brengen het landschapsgebruik door wadvogels in kaart, houden bij hoe het eiland veranderd is sinds de werkzaamheden, en onderzoeken de broedecologie van grote sterns. Als laatste wordt de gehele samenhang tussen habitats, van geul tot wadplaat tot eiland, bestudeerd. De eerste resultaten van dit onderzoek laten zien: Griend leeft weer! De dynamische wisselwerking tussen vegetatie, sedimentatie, erosie en (wad)fauna lijkt terug van weggeweest. De komende jaren moet blijken of er een nieuw dynamisch evenwicht kan ontstaan waarbij Griend weer als een biodivers en verjongd eiland door de Waddenzee wandelt.

img_5755
Griend was afgelopen week ook regelmatig in het nieuws: NOS 20:00 journaal, NPO 1 radio, Vroege Vogels radio

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s